» درباره ما

تاريخچه

بنياد دانشنامه‌نگاري ايران (بنياد دانشنامه بزرگ فارسي سابق) مؤسسه‌اي است پژوهشي، وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري با شخصيت حقوقي مستقل كه در سال 1371 توسط مرحوم استاد احمد بيرشك پايه‌گذاري و تأسيس شد. وي نخستين رئيس بنياد بود و دوره رياست او تا سال 1377 ادامه داشت.

     در تاريخ هجدهم آبان ماه 1377 آقاي دكتر نادرقلي قورچيان طي حكمي از سوي وزير وقت علوم (آقاي دكتر مصطفي معين) به عنوان رئيس بنياد انتخاب شد. دوره تصدي رياست وي تا شهريور 1385 ادامه داشت.

     در پانزدهم شهريور 1385 طي حكمي از سوي وزير وقت (آقاي دكتر محمدمهدي زاهدي)، آقاي دكتر منوچهر اكبري به عنوان سومين رئيس بنياد برگزيده شده‌اند.

 

     بنياد دانشنامه نگاري ايران به عنوان يكي از موسسأت پژوهشي وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، مي‌كوشد‌ تا زمينه بهره‌مند شدن تمامي مخاطبان و پژوهشگران را از معرفت‌هاي علمي، مستند و مستدل فراهم كند. اكنون كار سترگ استاد احمد بيرشك، مؤسس فقيد بنياد در زمينه فراهم آوردن امكانات علمي و عملي تهيه و تدوين فرهنگ‌هاي دانشنامگي، به ثمر نشسته و بنياد با چاپ دانشنامه‌هاي متعدد در زمينه‌هاي مختلف علمي و فرهنگي، مي‌كوشد تا سهم ناچيز خود در خدمت به ميهن عزيزمان را به بهترين شكل ممكن به انجام رساند.

 

اهداف

1- توسعه و گسترش پژوهش در زمينه ادب، زبان فارسي و دانشنامه‌نگاري.

2- زمينه‌سازي مناسب براي ارتقاي فعاليت‌هاي پژوهشي مرتبط با دانشنامه‌نگاري و نوآوري در موضوعات ياد شده.

3- مأموريت گرايي در توسعه و گسترش پژوهش در زمينه دانشنامه‌نگاري و دستيابي به علوم و فنّاوري‌هاي نوين در زمينه ياد شده به نحوي كه بتواند سرآمدي اين زمينه را در كشور تأمين كند.

4- تجاري‌سازي دستاوردهاي پژوهشي.

5- رواج دانش و ادب و بالا بردن سطح اطلاعات علمي و ادبي جامعه.

6- معرفي ميراث علمي و ادبي كشور به مردم ايران و جهان.

 

 

وظايف و اختيارات

1- فراهم آوردن امكانات لازم و متناسب با فعاليت‌هاي آموزشي، پژوهشي و فرهنگي مرتبط در چارچوب مباني ارزشي انقلاب اسلامي.

2- بررسي و شناسايي نيازهاي پژوهشي در زمينه دانشنامه‌نگاري.

3- اجراي طرح‌هاي پژوهشي بنيادي، كاربردي و توسعه‌اي به‌منظور تحقق اهداف «بنياد».

4- همكاري پژوهشي با دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشي داخل و خارج كشور به منظور ارتقاي كيفيت فعاليت‌هاي پژوهشي در زمينه دانشنامه‌نگاري با رعايت قوانين و مقررات.

5- ارائه خدمات مشاوره‌اي به اشخاص حقيقي و حقوقي براساس نتايج فعاليت‌هاي علمي و پژوهشي انجام شده در «بنياد».

6- انتشار مجله، كتاب علمي، جزوه آموزشي، توليد نرم‌افزار و برنامه‌هاي رايانه‌اي، تأليف و ترجمه متون و آثار متناسب با اهداف «بنياد» طبق ضوابط و مقررات مربوط.

7- برگزاري همايش‌هاي علمي و ارائه دستاوردهاي پژوهشي در قالب كارگاه‌هاي آموزشي با رعايت ضوابط و مقررات مربوط.

8- تأليف و انتشار دانشنامه‌هاي عمومي و تخصصي در شاخه‌هاي مختلف علوم و دانشنامه جامع و شامل معارف بشري به زبان فارسي.

بنياد در دو رشته انتشارات جنبي خواهد داشت:

     1) دانشنامه‌ها و فرهنگ‌هاي دانشنامگي براي رشته‌هاي گوناگن علم و ادب و هنر

     2) دانشنامه‌ها و فرهنگ‌هايي از زبان‌هاي بيگانه به فارسي و برعكس و فارسي به فارسي.

 

 

تغيير نام «بنياد دانشنامه بزرگ فارسي» به «بنياد دانشنامه‌نگاري ايران»

بر طبق اساسنامه مصوب وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، اين مركز موظف به تأليف و تدوين دانشنامه‌ در همة زمينه‌هاي دانش بشري است، به همين دليل و به‌منظور رفع شائبه فعاليت اين مركز با مؤسسات هم‌عرض مانند بنياد ايران‌شناسي، مؤسسه دهخدا، فرهنگستان زبان و ادب فارسي و... كه تنها در زمينه‌هاي ويژة مرتبط با نام خود به فعاليت مي‌پردازند، پيشنهاد تغييرنام «بنياد دانشنامه بزرگ فارسي» به «بنياد دانشنامه نگاري ايران» به هيئت امنا ارائه شد و در شانزدهمين جلسه هيئت امناي بنياد (18/2/1387) به تصويب رسيد. درج نام ايران در نام جديد اين بنياد نشانگر وجود مؤسسه‌اي است كه براساس فرهنگ، دين و هويت ملي و اسلامي ايران به تدوين دانشنامه مي‌پردازد.

 

 

ساختمان بنياد

از زمان انتصاب آقاي دكتر منوچهر اكبري در سال 1385 به‌عنوان رئيس بنياد دانشنامه‌نگاري ايران، ايشان با جديت پيگير تهيه ساختماني براي بنياد بودند. چراكه بنياد از بدو تأسيس (سال 1371 به همت استاد فرزانه احمد بيرشك) در ساختمان‌هاي استيجاري موقوفه مرحوم افشار مشغول فعاليت بود كه فرسودگي بيش از حد و پراكندگي واحدها، باعث ركود كاري و دشواري حضور بسياري از بزرگان در بنياد گرديده بود. بعد از تلاش و پيگيري‌هاي بسيار در تاريخ 19/2/1386 ساختمان نيمه‌كارة مركز اقيانوس‌شناسي در سعادت‌آباد به بنياد واگذار گرديد و بنياد نيز با رايزني‌ها و تلاش بسيار، با انعقاد قرارداد با شركت ساختماني سكوكار- با رتبة يك- عمليات عمراني ساختمان را از تاريخ 27/4/1388 شروع كرد كه با تلاش و پيگيري‌هاي مستمر سرانجام فعاليت‌هاي عمراني ساختمان در تاريخ 9/4/1390 به اتمام رسيد و پس از دريافت انشعاب برق در مهرماه 1390 با استقرار كاركنان ساختمان جديد به بهره‌برداري رسيد. اين ساختمان حدود 4000 مترمربع زيربنا دارد كه حدود 3000 مترمربع آن اداري است. ساختمان داراي آمفي‌تئاتر با گنجايش حدود 150 نفر، اتاق شورا، سالن غذاخوري، نمازخانه و ساير امكانات مي‌باشد.

 

ساختار و نمودار سازماني و اساسنامه جديد بنياد

نخستين ساختار سازماني بنياد دانشنامه بزرگ فارسي در 30 شهريور 1373 و در زمان رياست زنده ياد استاد احمد بيرشك از سوي سازمان امور اداري و استخدامي ابلاغ شده بود. با توجه به گسترش وظايف و فعاليتهاي بنياد و در نظر گرفتن رسالتهاي جديد بنياد، چارت سازماني قبلي جوابگوي نيازهاي امروز بنياد دانشنامه‌نگاري ايران نبود. با پيگيري‌هاي صورت گرفته از سوي رياست بنياد و همكاري وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري، ساختار جديد سازماني بنياد شهريورماه سال 1386 به تصويب رسيد.

     از مهمترين تغييرات سازماني جديد، شكل‌گيري مديريت فنّاوري اطلاعات، مديريت امور ويرايش و دانشنامه‌نگاري و مديريت طرح، برنامه و بودجه است. گروه برنامه‌ريزي، هماهنگي، نظارت و ارزيابي كه زيرنظر رئيس بنياد به فعاليت خواهد پرداخت، در راستاي نظارت و ارزيابي مستمر فعاليت‌هاي بنياد و افزايش سطح كيفي و آموزشي بنياد به ساختار جديد سازماني بنياد افزوده شده است. افزون بر اين، از ميان 149 پست تصويب شده در ساختار سازماني جديد، 60 پست براي اعضاي هيئت علمي، 69 پست كارشناسي و 20 پست پشتيباني در نظر گرفته شده است كه 45% رشد تعداد اعضاي هيئت علمي را نشان مي‌دهد.

     پس از اين اقدام در سال 1388 و با توجه به اهداف، رسالت‌ها و وظايف جديدي كه براي بنياد دانشنامه‌نگاري ايران ترسيم شده است، اساسنامه قديمي اين بنياد نيز روزآمد شد و از سوي معاونت آموزشي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به تصويب رسيد. 

     تغيير در وظايف و اختيارات هيئت امنا، رئيس و معاونت‌ها، افزودن ماده‌اي كه در آن تركيب شوراي بنياد پيشنهاد شده است، افزودن بر منابع مالي و شيوه‌هاي انتشار آثار و... بخشي از تغييرات اعمال شده در اساسنامة جديد است.

 

تعداد پست

عنوان پست

در نمودار سازماني مصوب سال 1373

در نمودار سازماني مصوب سال 1386

عضو هيئت علمي

15

60

كارشناسي

19

69

پشتيباني

18

20