» درباره ما

تاریخچه

بنیاد دانشنامه‌نگاری ایران (بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی سابق) مؤسسه‌ای است پژوهشی، وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری با شخصیت حقوقی مستقل که در سال 1371 توسط مرحوم استاد احمد بیرشک پایه‌گذاری و تأسیس شد. وی نخستین رئیس بنیاد بود و دوره ریاست او تا سال 1377 ادامه داشت.

     در تاریخ هجدهم آبان ماه 1377 آقای دکتر نادرقلی قورچیان طی حکمی از سوی وزیر وقت علوم (آقای دکتر مصطفی معین) به عنوان رئیس بنیاد انتخاب شد. دوره تصدی ریاست وی تا شهریور 1385 ادامه داشت.

     در پانزدهم شهریور 1385 طی حکمی از سوی وزیر وقت (آقای دکتر محمدمهدی زاهدی)، آقای دکتر منوچهر اکبری به عنوان سومین رئیس بنیاد برگزیده شده‌اند.

 

     بنیاد دانشنامه نگاری ایران به عنوان یکی از موسسأت پژوهشی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، می‌کوشد‌ تا زمینه بهره‌مند شدن تمامی مخاطبان و پژوهشگران را از معرفت‌های علمی، مستند و مستدل فراهم کند. اکنون کار سترگ استاد احمد بیرشک، مؤسس فقید بنیاد در زمینه فراهم آوردن امکانات علمی و عملی تهیه و تدوین فرهنگ‌های دانشنامگی، به ثمر نشسته و بنیاد با چاپ دانشنامه‌های متعدد در زمینه‌های مختلف علمی و فرهنگی، می‌کوشد تا سهم ناچیز خود در خدمت به میهن عزیزمان را به بهترین شکل ممکن به انجام رساند.

 

اهداف

1- توسعه و گسترش پژوهش در زمینه ادب، زبان فارسی و دانشنامه‌نگاری.

2- زمینه‌سازی مناسب برای ارتقای فعالیت‌های پژوهشی مرتبط با دانشنامه‌نگاری و نوآوری در موضوعات یاد شده.

3- مأموریت گرایی در توسعه و گسترش پژوهش در زمینه دانشنامه‌نگاری و دستیابی به علوم و فنّاوری‌های نوین در زمینه یاد شده به نحوی که بتواند سرآمدی این زمینه را در کشور تأمین کند.

4- تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی.

5- رواج دانش و ادب و بالا بردن سطح اطلاعات علمی و ادبی جامعه.

6- معرفی میراث علمی و ادبی کشور به مردم ایران و جهان.

 

 

وظایف و اختیارات

1- فراهم آوردن امکانات لازم و متناسب با فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و فرهنگی مرتبط در چارچوب مبانی ارزشی انقلاب اسلامی.

2- بررسی و شناسایی نیازهای پژوهشی در زمینه دانشنامه‌نگاری.

3- اجرای طرح‌های پژوهشی بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای به‌منظور تحقق اهداف «بنیاد».

4- همکاری پژوهشی با دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی داخل و خارج کشور به منظور ارتقای کیفیت فعالیت‌های پژوهشی در زمینه دانشنامه‌نگاری با رعایت قوانین و مقررات.

5- ارائه خدمات مشاوره‌ای به اشخاص حقیقی و حقوقی براساس نتایج فعالیت‌های علمی و پژوهشی انجام شده در «بنیاد».

6- انتشار مجله، کتاب علمی، جزوه آموزشی، تولید نرم‌افزار و برنامه‌های رایانه‌ای، تألیف و ترجمه متون و آثار متناسب با اهداف «بنیاد» طبق ضوابط و مقررات مربوط.

7- برگزاری همایش‌های علمی و ارائه دستاوردهای پژوهشی در قالب کارگاه‌های آموزشی با رعایت ضوابط و مقررات مربوط.

8- تألیف و انتشار دانشنامه‌های عمومی و تخصصی در شاخه‌های مختلف علوم و دانشنامه جامع و شامل معارف بشری به زبان فارسی.

بنیاد در دو رشته انتشارات جنبی خواهد داشت:

     1) دانشنامه‌ها و فرهنگ‌های دانشنامگی برای رشته‌های گوناگن علم و ادب و هنر

     2) دانشنامه‌ها و فرهنگ‌هایی از زبان‌های بیگانه به فارسی و برعکس و فارسی به فارسی.

 

 

تغییر نام «بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی» به «بنیاد دانشنامه‌نگاری ایران»

بر طبق اساسنامه مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، این مرکز موظف به تألیف و تدوین دانشنامه‌ در همة زمینه‌های دانش بشری است، به همین دلیل و به‌منظور رفع شائبه فعالیت این مرکز با مؤسسات هم‌عرض مانند بنیاد ایران‌شناسی، مؤسسه دهخدا، فرهنگستان زبان و ادب فارسی و... که تنها در زمینه‌های ویژة مرتبط با نام خود به فعالیت می‌پردازند، پیشنهاد تغییرنام «بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی» به «بنیاد دانشنامه نگاری ایران» به هیئت امنا ارائه شد و در شانزدهمین جلسه هیئت امنای بنیاد (18/2/1387) به تصویب رسید. درج نام ایران در نام جدید این بنیاد نشانگر وجود مؤسسه‌ای است که براساس فرهنگ، دین و هویت ملی و اسلامی ایران به تدوین دانشنامه می‌پردازد.

 

 

ساختمان بنیاد

از زمان انتصاب آقای دکتر منوچهر اکبری در سال 1385 به‌عنوان رئیس بنیاد دانشنامه‌نگاری ایران، ایشان با جدیت پیگیر تهیه ساختمانی برای بنیاد بودند. چراکه بنیاد از بدو تأسیس (سال 1371 به همت استاد فرزانه احمد بیرشک) در ساختمان‌های استیجاری موقوفه مرحوم افشار مشغول فعالیت بود که فرسودگی بیش از حد و پراکندگی واحدها، باعث رکود کاری و دشواری حضور بسیاری از بزرگان در بنیاد گردیده بود. بعد از تلاش و پیگیری‌های بسیار در تاریخ 19/2/1386 ساختمان نیمه‌کارة مرکز اقیانوس‌شناسی در سعادت‌آباد به بنیاد واگذار گردید و بنیاد نیز با رایزنی‌ها و تلاش بسیار، با انعقاد قرارداد با شرکت ساختمانی سکوکار- با رتبة یک- عملیات عمرانی ساختمان را از تاریخ 27/4/1388 شروع کرد که با تلاش و پیگیری‌های مستمر سرانجام فعالیت‌های عمرانی ساختمان در تاریخ 9/4/1390 به اتمام رسید و پس از دریافت انشعاب برق در مهرماه 1390 با استقرار کارکنان ساختمان جدید به بهره‌برداری رسید. این ساختمان حدود 4000 مترمربع زیربنا دارد که حدود 3000 مترمربع آن اداری است. ساختمان دارای آمفی‌تئاتر با گنجایش حدود 150 نفر، اتاق شورا، سالن غذاخوری، نمازخانه و سایر امکانات می‌باشد.

 

ساختار و نمودار سازمانی و اساسنامه جدید بنیاد

نخستین ساختار سازمانی بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی در 30 شهریور 1373 و در زمان ریاست زنده یاد استاد احمد بیرشک از سوی سازمان امور اداری و استخدامی ابلاغ شده بود. با توجه به گسترش وظایف و فعالیتهای بنیاد و در نظر گرفتن رسالتهای جدید بنیاد، چارت سازمانی قبلی جوابگوی نیازهای امروز بنیاد دانشنامه‌نگاری ایران نبود. با پیگیری‌های صورت گرفته از سوی ریاست بنیاد و همکاری وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، ساختار جدید سازمانی بنیاد شهریورماه سال 1386 به تصویب رسید.

     از مهمترین تغییرات سازمانی جدید، شکل‌گیری مدیریت فنّاوری اطلاعات، مدیریت امور ویرایش و دانشنامه‌نگاری و مدیریت طرح، برنامه و بودجه است. گروه برنامه‌ریزی، هماهنگی، نظارت و ارزیابی که زیرنظر رئیس بنیاد به فعالیت خواهد پرداخت، در راستای نظارت و ارزیابی مستمر فعالیت‌های بنیاد و افزایش سطح کیفی و آموزشی بنیاد به ساختار جدید سازمانی بنیاد افزوده شده است. افزون بر این، از میان 149 پست تصویب شده در ساختار سازمانی جدید، 60 پست برای اعضای هیئت علمی، 69 پست کارشناسی و 20 پست پشتیبانی در نظر گرفته شده است که 45% رشد تعداد اعضای هیئت علمی را نشان می‌دهد.

     پس از این اقدام در سال 1388 و با توجه به اهداف، رسالت‌ها و وظایف جدیدی که برای بنیاد دانشنامه‌نگاری ایران ترسیم شده است، اساسنامه قدیمی این بنیاد نیز روزآمد شد و از سوی معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به تصویب رسید. 

     تغییر در وظایف و اختیارات هیئت امنا، رئیس و معاونت‌ها، افزودن ماده‌ای که در آن ترکیب شورای بنیاد پیشنهاد شده است، افزودن بر منابع مالی و شیوه‌های انتشار آثار و... بخشی از تغییرات اعمال شده در اساسنامة جدید است.

 

تعداد پست

عنوان پست

در نمودار سازمانی مصوب سال 1373

در نمودار سازمانی مصوب سال 1386

عضو هیئت علمی

15

60

کارشناسی

19

69

پشتیبانی

18

20